Σάββατο 22 Οκτωβρίου 2011

Λητὼ πηγή ἐστιν ζωογόνος ἐν τῇ Δήμητρι περιεχομένη ΙΙ


Ρέα λοιπόν και Ηρα και Δήμητρα και Νύχτα αυτές που δινουν την ζωή και την τροφή σε υλικό αλλα και νοητικό επίπεδο και σε θεούς και σε ανθρώπους. Υπεύθυνες για κάθε τι υλικό και δια-νοητικό δημιουργημα αλλα και την τελειοποίηση της ζωής από το υψηλοτερο βάθρο ως τα χαμηλότερα στρώματα. Και με επιστέγασμα την την αρετή ως τελείωση των ψυχών

Μέχρι σήμερα ειδαμε την  συνδεση της Λητούς  ακόμα και με την Νύχτα και τώρα περναμε στην συνδεση της με την Δήμητρα - οι ερμηνείες της Δήμητρος ως Δα-μήτηρ, Γα-μητηρ και οι συνδέσεις με τις υπολοιπες ιδιότητες της αλλα και με διαφορετικά ονόματά της έχουν αναφερθεί και σε παλαιότερα κειμενα.
Περνάμε στην σύνδεση της Λητούς με την ζωο-γονία και τις λεπτομερείς εκεινες εκφάνσεις και ιδιοτήτες που χαρίζει η Λητώ/Ληθώ…


 τι Λητ πηγή στιν ζωογόνος ν τ Δή-
μητρι περιεχομένη· δι κα τ παρ' μν πάτρια τν ατν
Δήμητρά τε κα Λητ θεραπεύουσιν τν νωσιν νδεικνύμενα
τν θεαινν. πν δ τ ζωογόνον φς κπέμπει ατη
θεός, φωτίζουσα τάς τε τν θεν νοερς οσίας κα τος
ψυχικος διακόσμους, κα τελευταον τν ασθητν ορανν  
πάντα καταλάμπει πογεννήσασα τ περικόσμιον φς κα τού-
του τν ατίαν δρύσασα ν τος παισν πόλλωνι κα ρτέ-
μιδι, πσι τ νοερν κα ζωογόνον φς ναστράπτουσα. λλ
κα τας ψυχας τν τς ρετς τελεσιουργίαν νδίδωσιν κα
τν λλαμψιν τν νάγουσαν ατς ες τ νοερν το πατρός,
τν τε σκολιν τραπν τς λης ναρπάζουσα κα τς πο-
λυπλόκου κακίας κα τς ν τ γενέσει τραχύτητος,


Η Λητώ που δεν είναι παρα η ζωογόνος πηγή  που περιέχεται στη Δήμητρα και
γι' αυτό και οι πατροπαράδοτες μας τελετές αποδίδουν λατρεία στις ταυτιζόμενες Δήμητρα και Λητώ, καταδεικνύοντας την ένωση των θεών αυ­τών.

Η θεά τούτη εκπέμπει όλο το ζωογόνο φως και φωτίζει τις νοητικές ουσίες τ,ων θεών και τους ψυχι­κούς κόσμους, ενώ τελευταίον καταυγάζει σύμπαντα τον αισθητό ουρανό, δημιουργώντας το κοσμικό φως και εγκαθιστώντας την αιτία του στα παιδιά της, τον Απόλλωνα και την Άρτεμη, εκπέμποντας αστραποβόλο προς τα πάντα το νοητικό και ζωογόνο φως. Αλλά και στις ψυχές δίνει την τελείωση της αρετής και τη φωτεινή απορροή που τις ανυψώνει στη νοητική περιοχή του πατέρα, αναρπάζοντάς τες από τις σκόλιες ατραπούς της ύλης, από την πολυσύνθετη κακία και από την τραχύτητα του κόσμου της γένεσης·


πρς
μοι δοκοσι κα ο θεολόγοι βλέποντες <Λητ> προσειπεν
ατήν, διά τε τ <λεον> το θους πορίζειν τας ψυχας κα
τ τς κουσίου ζως παρεκτικν κα τς θείας ῥᾳστώνης
χορηγόν· τατα γρ νδίδωσι τος ες ατν νατεινομένοις
φατον νέργειαν <κα> ζων πήμονα κα πραότητα κα
ταραξίαν κα γαλήνην νοεράν. ετ' ον π το θελου-
σίου <Λητ> κέκληται (λ γάρ στιν ῥῆμα δηλον τ <βού-
λομαι>), ετ' π το <λείου Λεητώ> τις οσα, πάντως που
δι' μφον τς τς θεο δυνάμεις νδείκνυται τ νομα· α
γρ ναγκασμέναι τς ψυχς νέργειαι δι τν τραχύτητα
συμβαίνουσι τν νυλον, κα σκολιότης τς ν γενέσει ζως
τν κούσιον ζων λαττο τν ψυχν, δ' ες τος θεος
νοδος λείαν κα μερον ντ σκληρς κα τραχείας κα βου-
λητν ντ ναγκαίας ατας παρέχεται ζωήν, κα τούτων
ατία θες <Λητ> δι τοτο προσαγορεύεται.

 σ' αυτά, νομίζω, προσβλέποντας και οι θεολόγοι την προσονόμασαν «Λητώ», επειδή χαρίζει στις ψυχές τον «λείο» (ομαλό, μαλακό) χαρακτήρα, την πηγή της εκούσιας ζωής και τη χορηγία της θεϊκής ευτυχίας. Τούτα, στ' αλήθεια, δίνει σε όσους αποτείνονται προς αυτή, άφατη ενέργεια, αβλαβή ζωή, πραότητα, αταραξία και νοητική γαλήνη. Είτε λοιπόν από το εθελούσιο αποκλήθηκε «Λητώ» -διότι το ρήμα «λω» σημαίνει «θέλω»-, είτε από το «λείο», ως «Λεητώ», σε κάθε περίπτωση μέσα και από τα δύο τούτα το όνομα φανερώνει τις δυνάμεις της θεάς. Οι εξαναγκασμένες, πράγματι, ενέργειες της ψυχής οφείλονται στην υλική τραχύτητα, ενώ και η σκολιότητα της ζωής στον κόσμο της γένεσης ελατ­τώνει την εκούσια ζωή των ψυχών αντίθετα, η άνοδος προς τους θεούς κάνει τη ζωή ομαλή και ήμερη αντί για σκληρή και τραχιά, ελεύθερα επιθυμητή αντί για εξαναγκασμένη· για τον λόγο αυτό και η θεά που είναι η αίτια για όλα τούτα ονομάζεται «Λητώ».


τί ον δε <Λητ> καλεν τν λην, ς ετράπελον κα
μμαγεον πσι προκειμένην τος εδεσιν, οον κάτοπτρον πάν-
των τς μφάσεις δεχομένην, ς λήθης δ ατίαν τος ες
ατν ρσι; τί δ τν πόλλωνα ς κ Λητος ποστάντα
κα Δις <ρμονίαν> δε λέγειν; οτως γρ ν κα θες  
οτος χώριστος εη τς λης κα οχ ατιος τς ν τ παντ
ρμονίας. καίτοι πς δυνατόν, ποτ μν ατν τ δημιουργ
τν ατν ποιεν ποτ δ τς λης χώριστον; μεινον ον
λέγειν τν μν Λητ οχ ποδοχν το πόλλωνος, λλ
μητέρα κα πηγν ατν νοεν παντς ζωογονικο φωτς
θέρμ τ πάντα σζοντος, τν δ' πόλλωνα, χωριστν ντα,
χορηγν πάσης τς ναρμονίου ζως κα πάντων τν γκος-
μίων λόγων, ος <λύτως συνδέδεται> τ πν· πε κα
Λητ καλεν τν μεγίστην ταύτην θεν ς π τς <λήθης>
μν Σωκράτης (p 406a) σως δι τ το νέου τελς φυ-
λάξατο, λέγοιτο δ' ν κα τοτο π' ατς κυρίως, λήθην τν
κακν τας ψυχας μποιούσης κα τς ν τ γενέσει ταραχς
κα κλύδωνος, ν τι μνήμην φέρουσαν τν ψυχν δύνατον
νιδρυθναι τος νοητος· <γει γρ μνήμη πρς τ
μνημονευτόν>, φησ <Πλωτνος>, κα σπερ Μνημοσύνη
τν μνήμην τν νοητν νεγείρει, οτως κα Λητ τν
λήθην δωρεται τν νύλων.

Γιατί λοιπόν να ονομάζουμε «Λητώ» την ύλη, με τη σκέψη ότι είναι εύχρηστη και χρησιμεύει ως εκμα­γείο για όλες τις μορφές, δεχόμενη επάνω της σαν να είναι καθρέφτης τις εμφανίσεις όλων των όντων, και σαν αιτία της λήθης για όλους όσοι κοιτάζουν σ' αυτή; Γιατί τον Απόλλωνα πρέπει να τον ονομάζουμε «αρμο­νία» βάσει του ότι έλαβε υπόσταση από τη Λητώ και τον Δία; Κατ' αυτό τον τρόπο, δηλαδή, και ο θεός τούτος θα ήταν αδιαχώριστος από την ύλη και όχι αίτιος της εντός του σύμπαντος αρμονίας. Πώς είναι όμως δυνατό άλλοτε να τον ταυτίζουμε με τον ίδιο τον δημιουργό και άλλοτε να μην τον διαχωρίζουμε από την ύλη; Καλύτερα λοιπόν να μη λέμε πως η Λητώ είναι αυτή που υποδέχτηκε τον Απόλλωνα, αλλά να την εννοούμε ως μητέρα και πηγή κάθε ζωογονικού φωτός που με τη θερμότητα του διαφυλάσσει τα πάντα, και τον Απόλλωνα πάλι, που είναι ξεχωριστός, να τον εννο­ούμε ως χορηγό της εναρμόνιας ζωής στο σύνολο της και όλων των εγκόσμιων λόγων, με τους οποίους «είναι δεμένο ακατάλυτα» το σύμπαν. Ονομάζοντας άλλωστε τη μέγιστη τούτη θεά «Λητώ» ο Σωκράτης, με τη σκέψη πως το όνομα προέρχεται από τη «λήθη», ίσως να ήθελε να προφυλάξει την ανωριμότητα της νεανικής ηλικίας, και στην περίπτωση αυτής θα μπορούσε κατά κύριο λόγο να ειπωθεί και τούτο, λόγω του ότι εμβάλ­λει στις ψυχές τη λήθη των κακών, της αναστάτωσης και του κλυδωνισμού που υπάρχει στον κόσμο της γένεσης, πράγματα που ενόσω η ψυχή εξακολουθεί"να τα θυμάται είναι αδύνατο να εγκατασταθεί μεταξύ των νοητών «η μνήμη οδηγεί προς το αντικείμενο της μνημόνευσης», λέει ο Πλωτίνος, και καθ' ον ακριβώς τρόπον η Μνημοσύνη συγκροτεί τη μνήμη των νοη­τών, ομοίως και η Λητώ δωρίζει τη λήθη των υλικών.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου